Ten dzień poświęcony jest chorobom, które przez długi czas pozostawały w cieniu bardziej znanych schorzeń, choć dotykają miliony ludzi na całym świecie. Nieswoiste zapalenia jelit, obejmujące przede wszystkim chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to przewlekłe schorzenia autoimmunologiczne, w których układ odpornościowy błędnie atakuje własne tkanki przewodu pokarmowego.
Inicjatywa upamiętniania tego dnia narodziła się z potrzeby zwiększenia świadomości społecznej na temat chorób, które bywają tematem tabu – ze względu na ich intymny charakter pacjenci często cierpią w milczeniu. Szacuje się, że na świecie żyje z nimi ponad 10 milionów osób, a liczba zachorowań systematycznie rośnie, szczególnie w krajach wysoko uprzemysłowionych.
Obchody koncentrują się na kampaniach edukacyjnych prowadzonych przez organizacje pacjenckie, szpitale i lekarzy gastroenterologów. Organizowane są bezpłatne konsultacje, wykłady oraz akcje w mediach społecznościowych. Symbolem dnia jest fioletowa wstążka.
Ciekawostką jest fakt, że wciąż nie poznano jednoznacznej przyczyny tych chorób – naukowcy wskazują na złożone współdziałanie czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych, w tym na rolę mikrobiomu jelitowego. Diagnostyka bywa długotrwała, a pacjenci nierzadko czekają latami na właściwą diagnozę.