To święto zostało ustanowione przez Sejm RP w 2002 roku jako wyraz wdzięczności dla milionów Polaków żyjących poza granicami kraju. Data 2 maja nie jest przypadkowa – nawiązuje do uchwalenia Konstytucji 3 Maja, symbolizując ciągłość polskich tradycji demokratycznych na całym świecie.
Polonia i Polacy za granicą odegrali kluczową rolę w walce o niepodległość Polski przez całe wieki. Od powstańców styczniowych szukających schronienia w Ameryce, przez działaczy niepodległościowych w okresie zaborów, aż po solidarnościową emigrację lat 80. – wszędzie niosły ze sobą polską kulturę i wartości.
Współczesna Polonia liczy około 20 milionów osób rozsianych po całym świecie. Największe skupiska znajdują się w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Brazylii, Argentynie, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji. W tym dniu organizowane są spotkania, koncerty, wystawy i festiwale kulturalne, które przypominają o polskich korzeniach.
Ciekawostką jest fakt, że niektóre polskie tradycje przetrwały za granicą w bardziej autentycznej formie niż w kraju. W Chicago czy Nowym Jorku nadal można spotkać przedwojenne przepisy kulinarne i zwyczaje, które w Polsce uległy zapomnieniu. Polonia stała się żywym muzeum polskości, jednocześnie wzbogacając kultury swoich nowych ojczyzn.