Święta – 28 września

Ten dzień powstał z inicjatywy Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) w 1978 roku i początkowo obchodzony był 17 marca. Od 1980 roku każde państwo członkowskie może wybrać własną datę obchodów, a wiele krajów zdecydowało się na ostatni czwartek września.

Światowy Dzień Morza ma na celu przypomnienie, że oceany i morza stanowią wspólne dziedzictwo ludzkości. Ponad 70% powierzchni Ziemi pokrywają wody, które są kluczowe dla klimatu, gospodarki i życia na planecie. Morska żegluga odpowiada za transport około 90% światowego handlu, a ekosystemy morskie dostarczają pożywienia miliiardom ludzi.

W tym dniu organizowane są konferencje naukowe, akcje sprzątania plaż, wystawy edukacyjne i kampanie społeczne. Porty na całym świecie otwierają swoje bramy dla zwiedzających, a szkoły organizują lekcje o ochronie środowiska morskiego.

Ciekawostką jest fakt, że zbadano zaledwie 5% oceanów - mniej niż powierzchnię Księżyca. Morza produkują też około 50% tlenu, którym oddychamy, głównie dzięki fitoplanktonowi. Ten dzień przypomina, że bez zdrowych oceanów nie ma przyszłości dla ludzkości, a ich ochrona wymaga globalnej współpracy.

Ten dzień to humorystyczna prowokacja wymyślona przez Waldemara Fydrycha, legendarnego Majora z Pomarańczowej Alternatywy. W 1988 roku ten wybitny happener postanowił stworzyć święto, które z właściwą sobie ironią parodiowałoby wszechobecność służb bezpieczeństwa w PRL-u.

Międzynarodowy Dzień Tajniaka narodził się jako artystyczna odpowiedź na paranoję czasów komunizmu, kiedy podejrzenia o inwigilację były codziennością. Major, znany z organizowania surrealistycznych manifestacji z krasnoludkami, tym razem postanowił bawić się stereotypem szpiega.

Obchody polegają na wcielaniu się w rolę tajnego agenta – ciemne okulary, długi płaszcz, kapelusz i enigmatyczne zachowanie to podstawowe rekwizyty. Uczestnicy organizują „podsłuchy" w kawiarniach, ukrywają się za gazetami lub udają, że śledzą przypadkowe osoby. Wszystko oczywiście w duchu żartu i teatralnej przesady.

To święto doskonale odzwierciedla filozofię Pomarańczowej Alternatywy – używanie absurdu jako broni przeciwko systemowi. Fydrych udowodnił, że najlepszą metodą na walkę z rzeczywistością może być jej wyśmianie. Dzisiaj Dzień Tajniaka przetrwał jako przypomnienie, że humor potrafi być najpotężniejszą formą oporu społecznego.

Ten dzień upamiętnia jednego z największych triumfów medycyny nad śmiertelną chorobą. Światowy Dzień Walki z Wścieklizną obchodzony jest w rocznicę śmierci Ludwika Pasteura, który 28 września 1895 roku odszedł, pozostawiając ludzkości bezcenny dar - pierwszą skuteczną szczepionkę przeciw wściekliźnie.

Wścieklizna przez wieki była synonimem pewnej śmierci. Ta wirusowa choroba, przenoszona głównie przez ugryzienia zakażonych zwierząt, atakuje układ nerwowy i charakteryzuje się niemal stuprocentową śmiertelnością po wystąpieniu objawów. Pasteur zmienił to dramatycznie - jego eksperyment z chłopcem ugryzionym przez wściekłego psa w 1885 roku otworzył nową erę w walce z chorobą.

Dzisiaj globalnie każdego roku wścieklizna zabija około 60 tysięcy ludzi, głównie w krajach rozwijających się. Organizacje zdrowotne wykorzystują ten dzień do promocji szczepień zwierząt domowych, edukacji o pierwszej pomocy po ugryzieniu oraz podkreślania znaczenia szybkiej profilaktyki poekspozycyjnej.

Ciekawostka: mimo że wścieklizna jest jedną z najstarszych znanych chorób zakaźnych, opisywaną już w starożytnej Mezopotamii, wciąż pozostaje poważnym wyzwaniem zdrowotnym w wielu regionach świata. Ironia losu sprawia, że choroba całkowicie zapobiegalna wciąż zbiera śmiertelne żniwo.

Ten dzień narodził się w 1990 roku z inicjatywy brytyjskiej organizacji charytatywnej Common Ground, która zaniepokoiła się drastycznym spadkiem liczby odmian jabłek uprawianych na Wyspach. W ciągu XX wieku Wielka Brytania straciła bowiem około 60% swoich tradycyjnych odmian jabłek, co skłoniło aktywistów do działania na rzecz ochrony tej cennej różnorodności.

Światowy Dzień Jabłka celebruje nie tylko popularność tego owocu, ale przede wszystkim jego niesamowitą różnorodność – na świecie istnieje ponad 7500 odmian jabłek! Od słodkich Gala, przez kwaśne Granny Smith, po polskie Antonówki i Koksy, każda odmiana ma swoją unikalną historię i charakterystykę smakową.

W tym dniu sady otwierają swoje bramy dla zwiedzających, organizując degustacje, warsztaty robienia soków oraz tradycyjne zbiory jabłek. Wiele szkół przeprowadza lekcje o zdrowym żywieniu, podkreślając wartości odżywcze jabłek – bogate w błonnik, witaminę C i przeciwutleniacze.

Ciekawostką jest, że jabłoń jest jednym z najstarszych drzew owocowych uprawianych przez człowieka, a w mitologii wielu kultur jabłko symbolizuje wiedzę, pokusę lub nieśmiertelność. Nie dziwi więc, że angielskie porzekadło głosi: "An apple a day keeps the doctor away" – jabłko dziennie trzyma doktora z daleka.