Ten dzień został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2015 roku, aby zwrócić uwagę na jeden z najbardziej bolesnych aspektów współczesnych konfliktów zbrojnych. Data 19 czerwca została wybrana na cześć Nadia Murad, laureatki Pokojowej Nagrody Nobla z 2018 roku, która przeżyła niewolę seksualną w rękach ISIS i stała się głosem dla tysięcy ofiar.
Przemoc seksualna w konfliktach zbrojnych długo pozostawała w cieniu, traktowana jako "efekt uboczny" wojny. Dopiero w latach 90. XX wieku, po zbrodniach w Rwandzie i na Bałkanach, społeczność międzynarodowa zaczęła traktować ją jako zbrodnię przeciwko ludzkości i narzędzie terroru. Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła historyczną rezolucję 1820, uznając gwałt w czasie wojny za zbrodnię wojenną.
Współczesne badania pokazują, że przemoc seksualna jest systematycznie wykorzystywana do demoralizacji społeczności, niszczenia więzi rodzinnych i jako broń psychologiczna. W dzień ten organizacje międzynarodowe, rządy i społeczeństwo obywatelskie organizują konferencje, warsztaty i kampanie informacyjne. Szczególny nacisk kładzie się na wsparcie dla ocalałych, walkę z bezkarności sprawców oraz budowanie systemów ochrony prawnej.
To również moment refleksji nad tym, jak zapobiegać takim zbrodniom i jak skuteczniej chronić cywilów w strefach konfliktu.