Święta – 26 czerwca

Ten dzień został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1987 roku jako odpowiedź na rosnący globalny problem narkomanii i nielegalnego handlu narkotykami. Oficjalna nazwa brzmi Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Nadużywaniu Środków Odurzających i ich Nielegalnemu Handlowi, choć częściej używa się krótsza wersja.

Data 26 czerwca nie jest przypadkowa – nawiązuje do pierwszej międzynarodowej konferencji antyarkotykowej w Szanghaju z 1909 roku, która rozpoczęła globalną walkę z problemem narkotyków. Dziś święto ma znacznie szerszy wymiar niż pierwotnie zakładano.

Organizacje międzynarodowe, rządy i NGO-sy wykorzystują ten dzień do edukacji społeczeństwa o zagrożeniach związanych z narkotykami, ale także do walki ze stygmatyzacją osób uzależnionych. Organizowane są kampanie informacyjne, konferencje naukowe i programy profilaktyczne w szkołach. Szczególny nacisk kładziony jest na przedstawienie uzależnienia jako choroby wymagającej leczenia, a nie wady charakteru.

Ciekawostką jest, że współczesne podejście do tego problemu znacznie ewoluowało – od represyjnego modelu "wojny z narkotykami" w stronę polityk redukcji szkód i wsparcia medycznego. Wiele krajów wprowadza programy wymiany igieł, ośrodki konsumpcji czy terapie substytucyjne, uznając, że prewencja i leczenie są skuteczniejsze niż wyłącznie kary.

Ten dzień powstał w 1997 roku z inicjatywy Zgromadzenia Ogólnego ONZ, upamiętniając wejście w życie Konwencji przeciw Torturom z 1987 roku. Data 26 czerwca została wybrana nieprzypadkowo – tego dnia w 1945 roku podpisano Kartę Narodów Zjednoczonych, fundamentalny dokument mówiący o godności człowieka.

Międzynarodowy Dzień Pomocy Ofiarom Tortur ma podwójne znaczenie. Z jednej strony przypomina o absolutnym zakazie stosowania tortur, który obowiązuje bez wyjątków – nawet w czasie wojny czy stanu wyjątkowego. Z drugiej strony zwraca uwagę na potrzeby ocalałych, którzy często zmagają się z traumą przez całe życie.

W tym dniu organizacje praw człowieka, ośrodki rehabilitacyjne i rządy organizują konferencje, kampanie edukacyjne i wydarzenia mające na celu podnoszenie świadomości społecznej. Szczególną rolę odgrywają centra wsparcia dla ofiar, które świadczą pomoc medyczną, psychologiczną i prawną.

Smutną prawdą jest, że mimo międzynarodowych zakazów, tortury wciąż są stosowane w wielu krajach świata. Według szacunków, rocznie pada im ofiarą około 200 tysięcy ludzi. Ten dzień przypomina, że walka z tym procederem to obowiązek całej społeczności międzynarodowej.