Ten dzień został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2007 roku, aby przypominać o fundamentalnym znaczeniu demokratycznych zasad w życiu społecznym. Data 15 września nie została wybrana przypadkowo – to właśnie tego dnia dziesięć lat wcześniej Międzyparlamentarny Związek przyjął Uniwersalną Deklarację Demokracji, wyznaczającą standardy demokratycznego rządzenia.
Demokracja, wywodząca się od greckich słów "demos" (lud) i "kratos" (władza), pozostaje jedynym systemem politycznym, który gwarantuje obywatelom rzeczywisty wpływ na podejmowane decyzje. Międzynarodowy Dzień Demokracji stanowi okazję do refleksji nad tym, jak różnie może wyglądać demokratyczne rządzenie – od klasycznych parlamentów po nowoczesne formy partycypacji cyfrowej.
Obchody odbywają się na całym świecie w formie konferencji, debat publicznych, wystaw i warsztatów edukacyjnych. Organizacje pozarządowe organizują spotkania z obywatelami, podczas których omawiane są aktualne wyzwania demokratyczne. Parlamenty wielu krajów otwierają swoje drzwi dla zwiedzających, pokazując mechanizmy demokratycznego procesu decyzyjnego.
Ciekawostką jest fakt, że według rankingów wolności świata, pełną demokrację praktykuje jedynie około 20 krajów na świecie, co czyni ten dzień szczególnie ważnym przypomnieniem o kruchości demokratycznych wartości.