Ten dzień upamiętnia jedną z najtragiczniejszych kart w polskiej historii – masową eksterminację polskich oficerów, policjantów, intelektualistów i duchownych przez NKWD wiosną 1940 roku. Decyzja o zamordowaniu około 22 tysięcy Polaków została podjęta 5 marca 1940 roku przez Biuro Polityczne KC WKP(b) na wniosek Ławrientija Berii.
Zbrodnia katyńska objęła nie tylko las katyński koło Smoleńska, ale również inne miejsca: Charków, Tver i więzienia w Ostaszkowie. Wśród zamordowanych znaleźli się m.in. generałowie, oficerowie rezerwy będący lekarzami, prawnikami, nauczycielami oraz funkcjonariusze Korpusu Ochrony Pogranicza.
O odkryciu masowych grobów poinformowali Niemcy w kwietniu 1943 roku, wykorzystując to propagandowo przeciwko ZSRR. Przez dziesięciolecia prawda o sprawcach zbrodni była skrywana – Sowieci obwiniali Niemców, a temat pozostawał tematem tabu.
Dzień 13 kwietnia wybrano na pamiątkę ogłoszenia przez radio niemieckie informacji o odkryciu grobów w Katyniu. W Polsce święto zostało oficjalnie ustanowione w 2007 roku. Obchody odbywają się przy pomnikach katyńskich, w muzeach i na cmentarzach wojennych, przypominając o tej bolesnej lekcji historii.